Capo guitar (hay còn gọi là kẹp tăng tông) là một trong những phụ kiện không thể thiếu đối với bất kỳ người chơi guitar nào, từ người mới bắt đầu cho đến nghệ sĩ chuyên nghiệp. Phụ kiện nhỏ gọn này giúp bạn dễ dàng thay đổi cao độ của đàn mà không cần phải đổi thế bấm phức tạp.
Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu chi tiết capo guitar là gì, lợi ích khi sử dụng và cách dùng capo hiệu quả nhất nhé!
1. Capo guitar là gì?
Capo là một từ tiếng Ý, dùng để chỉ thiết bị được kẹp trực tiếp lên phím đàn guitar nhằm nhấn giữ các dây đàn ở một ngăn phím cố định.
Hiểu một cách đơn giản, capo hoạt động giống như một "ngón tay chặn" thứ năm của bạn. Khi bạn kẹp capo ở ngăn phím nào, ngăn phím đó sẽ đóng vai trò như một lược đàn (nut) mới. Nhờ vậy, toàn bộ cây đàn sẽ được nâng lên một tông (key) cao hơn mà bạn vẫn có thể sử dụng các thế bấm hợp âm (chord shapes) quen thuộc ở quãng trầm.
2. Công dụng tuyệt vời của Capo guitar
Tại sao các guitarist lại luôn mang theo một chiếc capo trong bao đàn của mình? Dưới đây là những lý do chính:
Nâng tông linh hoạt: Giúp bạn dễ dàng đệm hát ở các tông cao (như C#, D, E...) phù hợp với âm vực giọng hát của mình mà chỉ cần dùng các thế bấm cơ bản, dễ chơi (như C, G, D, A, E).
Tránh hợp âm khó: Thay vì phải bấm các hợp âm chặn (barre chords) khó nhằn ở các ngăn cao, bạn có thể kẹp capo và sử dụng hợp âm mở (open chords) cực kỳ đơn giản và vang hơn.
Tạo màu sắc âm thanh mới: Kẹp capo ở các ngăn cao (ngăn 5, ngăn 7...) sẽ mang lại âm thanh sáng, ngân vang và có màu sắc gần giống với đàn ukulele hoặc mandolin rất thú vị.
3. Các loại Capo guitar phổ biến hiện nay
Trên thị trường có nhiều loại capo khác nhau, tùy thuộc vào nhu cầu và loại đàn bạn đang sử dụng:
Capo lò xo (Spring Capo): Loại phổ biến nhất, sử dụng lực lò xo để kẹp. Ưu điểm là tháo lắp cực kỳ nhanh chóng bằng một tay, rất phù hợp khi biểu diễn trực tiếp.
Capo vặn ốc (Mechanical/Screw Capo): Sử dụng núm vặn để điều chỉnh lực siết. Loại này giúp bạn kiểm soát chính xác lực tác động lên dây đàn, tránh tình trạng bị lệch phím (đứt dây hoặc rè tiếng).
Capo kẹp dây chuyền/dây chun: Mẫu truyền thống, giá rẻ nhưng tốn thời gian tháo lắp hơn.
Capo Acoustic vs. Classical: Cần lưu ý chọn đúng loại vì cần đàn guitar Classic (dây nylon) thường phẳng và bản rộng hơn, trong khi đàn Acoustic (dây sắt) có độ cong nhẹ và bản nhỏ hơn.
4. Hướng dẫn cách dùng Capo guitar hiệu quả và chuẩn xác
Dù cách sử dụng rất đơn giản, nhưng để kẹp capo không bị rè tiếng và giữ được độ chuẩn của giai điệu, bạn hãy thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Xác định tông bài hát cần chơi
Ví dụ: Bài hát gốc ở giọng A trưởng, nhưng bạn lại có chất giọng hợp với giọng G trưởng. Khoảng cách từ G lên A là 2 cung (2 ngăn phím). Do đó, bạn cần kẹp capo ở ngăn số 2.
Bước 2: Đặt vị trí Capo chính xác
Hãy kẹp capo sát vào thanh sắt ngăn phím (fret wire) phía bên phải (hướng về phía thùng đàn), nhưng không được đè lên thanh sắt đó.
Việc đặt sát thanh sắt giúp lực tì tốt hơn, tránh làm dây bị chùng hoặc phát ra tiếng rè khó chịu.
Bước 3: Kiểm tra lực kẹp và độ chuẩn của dây
Đảm bảo capo ép đều tất cả các dây từ dây 1 đến dây 6.
Sau khi kẹp, dây đàn sẽ bị kéo căng hơn một chút khiến đàn bị chênh phô. Bạn cần tuning (chỉnh lại dây đàn) bằng tuner hoặc tai nghe để đảm bảo cao độ chuẩn xác trước khi chơi.
5. Mẹo lưu ý khi sử dụng Capo cho người mới
Không kẹp quá chặt: Với capo lò xo, lực kẹp quá mạnh có thể làm căng dây quá mức, gây đau tay và làm hỏng cần đàn hoặc nhanh mòn phím.
Tháo capo khi không sử dụng: Khi cất đàn vào bao, hãy tháo capo ra để lò xo không bị giãn và cần đàn không bị lực tì đè liên tục trong thời gian dài.
Luyện tập chuyển đổi hợp âm: Khi dùng capo, các thế bấm giữ nguyên nhưng tên hợp âm sẽ thay đổi theo vị trí kẹp. Hãy học cách quy đổi hợp âm (transposing) để không bị bỡ ngỡ nhé.
Lời kết
Hi vọng bài viết trên đã giúp bạn giải đáp câu hỏi capo guitar là gì cũng như nắm vững cách sử dụng phụ kiện hữu ích này. Một chiếc capo chất lượng sẽ là "trợ thủ đắc lực" giúp hành trình tập luyện hợp âm guitar của bạn trở nên dễ dàng và thú vị hơn rất nhiều.
Bạn đã chọn được chiếc capo ưng ý cho cây đàn của mình chưa? Hãy để lại bình luận bên dưới nếu bạn cần tư vấn thêm nhé!